Տուբերկուլյոզ

Տուբերկուլոզը վարակիչ հիվանդություն է, որը հարուցվում է տուբերկուլոզի միկոբակտերիաներով: Հիվանդությունը փոխանցվում է օդակաթիլային, հազվադեպ՝ նաև ալիմենտար (սննդի հետ) ճանապարհով։ Հարուցիչները, օդի միջոցով թափանցելով մարդու օրգանիզմ, ախտահարում են առաջին հերթին շնչառական համակարգը: Կարող են ախտահարվել նաև մարդու օրգանիզմի այլ օրգան համակարգեր՝ առաջացնելով ծանր հիվանդություններ:

Վարակի հիմնական աղբյուրը թոքերի տուբերկուլոզով հիվանդ մարդն է: Երկրորդական դեր ունեն վարակի մյուս աղբուրները՝ տուբերկուլոզով հիվանդ ընտանի կենդանիները (խոզերը, կատուները, շները, թռչունները), որոնցից մարդը կարող է վարակվել ինչպես օդակաթիլային, այնպես էլ կոնտակտային (շփման միջոցով) ճանապարհով։

Հիվանդության առաջացմանը նպաստում են կյանքի անբարենպաստ պայմանները՝ թերսնուցումը, երկարատև ֆիզիկական և էմոցիոնալ լարվածությունը, որոշ քրոնիկական հիվանդություններ (շաքարային դիաբետ, խոցային հիվանդություն, խրոնիկական ալկոհոլիզմ և այլն), որոնք թուլացնում են օրգանիզմի դիմադրողականությունը։

Առավել հաճախ տոբերկուլոզը ախտահարում է շնչառական համակարգը և այս ձևն առավել վտանգավոր է վարակի տարածման առումով։ Տուբերկուլոզը նաև հանդիսանում է ՄԻԱՎ-ով հիվանդների մահվան հիմնական պատճառներից մեկը:

Տուբերկուլոզի հարուցիչներ կան ամենուր։ Տուբերկուլոզի հարուցիչը հայտնաբերվել է 1882 թվականի մարտի 24-ին գերմանացի աշխարհահռչակ միկրոկենսաբան Ռոբերտ Կոխի կողմից (Ռ. Կոխը հայտնաբերել է նաև սիբիրյան խոցի և խոլերայի հարուցիչները), ինչի կապակցությամբ 1905 թվականին նա արժանացել է Նոբելյան մրցանակի՝ ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ասպարեզում: Կապված այդ հայտնագործության հետ՝ ԱՀԿ-ի որոշմամբ 1982 թվականից մարտի 24-ը նշվում է որպես տուբերկուլոզի դեմ պայքարի համաշխարհային օր՝ նվիրված հայտնագործության 100 ամյակին:

Տուբերկուլոզի ախտանշաններն են.

  • Դյուրհոգնելիություն, թուլություն,
  • Գլխացավեր,
  • Ախորժակի բացակայություն, քաշի կորուստ,
  • Քրտնարտադրություն,
  • Երկար ժամանակի ընթացքում մարմնի ջերմաստիճանի մերթընդմերթ բարձրացում մինչև 38° C,
  • Գունատություն,
  • Երեխաների մոտ ֆիզիկական զարգացման դանդաղում,
  • Ավշային հանգույցների մեծացում,
  • Հազ։

Եթե կասկածում եք, որ ձեր մոտ տուբերկուլոզ է, այսինքն վերը թվարկած նշանները առկա են՝ առաջին հերթին անհրաժեշտ է դիմել բժշկի և կատարեք բժշկի կողմից տրված բոլոր ցուցումները.

Հայաստանի Հանրապետությունում տուբերկուլոզի դեմ պատվաստումը ընդգրկված է պատվաստումների ազգային օրացույցում՝ յուրաքանչյուր նորածին ծնվելուց հետո առաջին օրերին ստանում է «ԲՑԺ» պատվաստում: Լրացուցիչ պատվաստում կարող է կատարվել 12 կամ 16 տարեկան հասակում, ինչպես նաև հիվանդների հետ սերտ շփված մեծահասակներին:

Կարևոր կանխարգելիչ միջոցառում է թոքերի պարբերական ֆլյուորոգրաֆիկ հետազոտությունը, որը հնարավորություն է տալիս տուբերկուլոզի ախտորոշումը վաղ փուլերում՝ հետևաբար հեշտացնում և արդյունավետ է դարձնում բուժումը:

Աղբյուրը՝ ncdc.am

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s